जीवनातील विविध आजा रांपासून वाचायचं असेल तर शरीरातील असंतुलित झालेल्या हार्मोनला असे करा संतुलित..

Helth

आजकाल आपली बिघडलेली जीवनशैली आपल्याला बर्‍याच आजारांना आमंत्रण देत आहे. थाय रॉईड मधुमेह किंवा पीसीओएस असे आ जार आज बहुतेक जीवनशैली आणि शरीरातील हा र्मोनल असंतुलनामुळे होते.

हार्मोन्स आपल्या शरीराचे जास्तीत जास्त कार्य नियंत्रित करत असतात. आपण त्यांना आपल्या शरीराच्या वेगवेगळ्या भागांमधील सूचना प्रसारित करणारे घटक म्हणू शकता. आपल्या शरीराचे कार्य योग्यपणे चालू ठेवणे हेच हार्मोन्सचे कार्य आहे.

आपल्या शरीरातील बहुतेक बायोकेमिकल घटक हा र्मोन्सद्वारे नियंत्रित असतात. शरीर कार्य करण्यासाठी योग्य हा र्मोनल असणे आवश्यक आहे. आपल्या शरीराचे संतुलन राखण्यासाठी वेगवेगळे हा र्मोन्स एकत्र काम करत असतात.

हा र्मोन्सचे संतुलन कसे ठेवावे:-

कधीकधी हा हा र्मोनल समतोल बिघडतो अशा काही कारणांमुळे जसे की जास्त ताण तणाव असणे व्हिटॅमिन डीची कमतरता खराब आरोग्य झोपेचा अभाव विषारी पदार्थांचा संपर्क वृद्धत्व आणि चुकीची जीवनशैली. हा हा र्मोनल असंतुलन सुधारण्यासाठी काही वैद्यकीय उप चारांचा वापर केला जातो. पण काही प्रकरणांमध्ये हे हा र्मोनल असंतुलन फक्त औ षध खाल्ल्याने बरे होत नाही.

जेव्हा आपण मूळ कारणांकडे दुर्लक्ष करीत असतो तेव्हाच हे घडते.तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की जर आपण लोकांच्या जीवनशैलीचा बारकाईने विचार केला तर हार्मोनल असंतुलनाचे मुख्य कारण म्हणजे पोषण आणि योग्य आहाराचा अभाव ज्यामुळे लोकांमध्ये अंतःस्रावी आणि चयापचयाशी बाबत वि कार होतात.

विविध संशोधकांचे म्हणणे आहे की हार्मोनल असंतुलनाचे मुख्य कारण म्हणजे औ षधांवर अवलंबून न राहता हा र्मोन-अनुकूल आहार आणि नि रोगी सवयींचा अवलंब करून नीट केले जाऊ शकते.

आपल्या शरीरातील हा र्मोनल समतोल राखण्यासाठी आणि आहारातील सवयी बदलणे ही हा र्मोनल समतोल योग्य करण्याचा सर्वात सोपा आणि अचूक मार्ग आहे. अभ्यासातून असे सिद्ध झाले आहे की योग्य प्रमाणात अन्न घेतल्यास हार्मोन्स नियंत्रित होऊ शकतात. हलके जेवण कमी साखरयुक्त पदार्थ खाणे योग्य वेळेस खाणे आणि रात्रीचे जेवण लवकर खाऊन हार्मोन्सचे व्यवस्थापन ठीक केले जाऊ शकते.

असे आढळून आले आहे की निरो गी खाण्याच्या सवयीची पहिली पायरी म्हणजे जास्त साखर आणि प्रक्रिया केलेले पदार्थ यासारख्या उत्तेजक पदार्थांपासून दूर रहाणे. स्वाभाविकच पुढची पायरी आहारात हार्मोन अनुकूल काही चांगले पदार्थ समाविष्ट करणे आहे. संशोधनात असे दिसून आले आहे की अन्नाचे हे चार ब्लॉक आपल्या शरीराच्या हा र्मोनल आरो ग्यासाठी विशेषतः फा-यदेशीर आहेत: –

1. मसूर सोयाबीनचे डाळीचे नैसर्गिक अन्न २. भारतीय मसाले 3. संपूर्ण फळे आणि लिंबूवर्गीय फळे खाणे ४. मेंदूला शांत ठेवणारे पदार्थ खाणे

मसूर सोयाबीन डाळीचे कच्चे अन्न:-

सोयाबीन आणि डाळी हे अत्यंत पौष्टिक आहार आहेत. जर आपण बीन्सबद्दल बोललो तर ते चरबी कमी करतात आणि कोलेस्टेरॉल देखील त्यांच्यामध्ये नसतात. त्यांमध्ये प्रथिने पोटॅशियम लोह फोलेट आणि मॅग्नेशियम देखील भरपूर प्रमाणात असतात. याशिवाय फायबरही या पदार्थांमध्ये आहे. शेंगदाणे शरीरासाठी एक स्वस्त पर्याय असू शकतात ज्यामध्ये उच्च चरबी आणि कोलेस्ट्रॉल नसते.

मसूर आणि सोयाबीन बर्‍याच पोषक घटकांने समृद्ध असतात विशेषत: व्हिटॅमिन बी आणि फायबर. असे बरेच अभ्यास आहेत जे असे दर्शवितात की जेव्हा एखादी व्यक्ती फायबर-समृद्ध आहार घेत असते तेव्हा शरीरात इ न्सुलिन आणि था यरॉईड तयार होतात. फायबरचा आणखी एक चांगला स्त्रोत म्हणजे कच्चे आणि न शिजवलेली बाजरी.

भारतीय मसाले:-

हळद हिंग दालचिनी मेथी आणि काळी मिरी यासारखे भारतीय मसाले हा र्मोनल बॅलेन्स मिळविण्यासाठी फा यदेशीर ठरतात. उदाहरणार्थ हळदीचे सेवन आपल्या न्यूरोलॉजिकल सिस्टीमवर चांगला परिणाम करते आणि भारतीयांना पार्किन्सन आणि अल्झायमर सारख्या आजाराचे प्रमाण कमी असण्याचे एक प्रमुख कारण आहे.

हे मसाले आपल्या मज्जासंस्था आणि मेंदूच्या पेशी अधिक शक्तिशाली बनविण्यात मदत करतात. हे वै द्य कीयदृष्ट्या सिद्ध आहे की मसाले खाल्ल्याने मज्जासंस्था आणि संप्रेरक संतुलन सुधारू शकते. याव्यतिरिक्त हिंग मेथी आणि काळी मिरी म्हणून मसाले हायपोग्लाइसेमिक एजंट म्हणून ओळखले जातात जे इंसुलिन वाढविण्यास मदत करतात.

संपूर्ण फळे आणि लिंबूवर्गीय फळे:-

विविध संशोधनांनी हे सिद्ध केले आहे की किवी आवळा पेरू संत्रा अशी फळे खाऊन शरीर अधिक ऊर्जा प्राप्त करते. लिंबूवर्गीय फळे आपल्या शरीरात अशा प्रकारे कार्य करतात की शरीरात अतिरिक्त संप्रेरक निर्माण न करता हार्मोनल असंतुलन चांगले नियंत्रित केले जाऊ शकते.

मेंदू ला शांत ठेवणारे अन्न:-

प्रत्येकाला माहित आहे की कॅमोमाइल चमेली आणि दालचिनी सारख्या घटकांपासून बनविलेला चहा व्यक्तीला शांत करतो. म्हणून कॅफिनेटेड पेये पिण्याऐवजी डॉक्टर लोकांना सल्ला देतात की नैसर्गिक उत्पादनांनी बनविलेले विविध हर्बल टी पिणे जे मनाला शांत करण्यासाठी ओळखले जातात. स्वाभाविकच जेव्हा आपले मन शांत असते तेव्हा आपले शरीर कमी एड्रेनल बनवते ज्यामुळे कोर्टिसोल च्या पातळीमध्ये सुधरणा होते.

पुरेसा अभ्यास असे सुचवितो की शरीरात निरोगी हार्मोनल संतुलन राखण्यासाठी अन्न महत्वाची भूमिका निभावते. या व्यतिरिक्त नियमित व्यायाम आणि निरो गी शरीर मिळविण्यासाठी साखर टाळणे यासारख्या काही सोप्या गोष्टी देखील तज्ञ सांगतात.